Sukkels

Posted by on Aug 29, 2013 in Blog Herre Faber | No Comments

Mijn intellectuele held, de Britse bioloog Richard Dawkins, beschrijft in zijn bestseller “The Selfish Gene” een hilarisch experiment. Je kunt varkens leren dat ze met hun snuit tegen een hendel moeten duwen om voedsel te krijgen. Zet nu twee van deze geleerde varkens bij elkaar in een langwerpige ruimte.

Het ene varken is een groot sterk superieur varken, we noemen hem “Opper”. Het andere varken is een schlemiel die in alle opzichten het onderspit delft, we noemen hem “Sukkel”. De hendel bevindt zich links in de ruimte, de bak waar het voedsel in komt zit rechts. Wat gebeurt er als ze honger krijgen?

Restjes

Deze twee varkens zitten gevangen in een soort van spel. De tak van wetenschap die zich hiermee bezig houdt, “speltheorie”, wordt veel toegepast in economische en biologische vraagstukken. Het is met een wiskundig model mogelijk om te voorspellen wat er gebeurt, maar het kan ook in woorden. Beide varkens zullen tegen de hendel willen duwen, maar Opper is de sterkste, dus hij jaagt Sukkel weg en drukt tegen de hendel. Waar gaat Sukkel heen? Naar de andere kant van de kamer, waar het voedsel tevoorschijn komt. Sukkel is er dus altijd als eerste bij! Om een lang verhaal kort te maken. Sukkel eet bijna al het voedsel op en Opper rent als een gek heen en weer om de laatste overgebleven restjes te bemachtigen. Dat laatste is dus het hilarische deel: een omkering van de rollen.

Managers

Heel wat minder hilarisch wordt het als je docent bent en je realiseert dat docenten aan de ene kant en managers en bestuurders aan de andere kant in een dergelijk vergelijkbaar “spel” zijn verwikkeld. Immers, wat is de kerntaak van de school waarvoor zij geld krijgt? Het opleiden van studenten natuurlijk. Wie doen dat, wie brengen het geld binnen? De docenten, de Oppers van het onderwijs. Maar wie zitten er op de goede plek? De managers en de bestuurders, de Sukkels van het onderwijs. Zij zitten bij de geldkraan en zorgen dat zij het meest overhouden. Rest de grote vraag: wie is er nu uiteindelijk de sukkel?