Onderwijs en religie

Posted by on Mei 22, 2012 in Blog Herre Faber | No Comments

Tijdens het eerste college in het eerste jaar vertel ik wat de bijdrage is van mijn vakgebied aan mijn opleiding. Als je een natuurkundige vraagt naar de bijdrage van zijn vak aan onze samenleving zal hij wellicht enthousiast over de relativiteitstheorie vertellen. Hij zal de diepe inzichten in de structuur van ruimte en tijd benadrukken en vertellen dat de navigatie in je auto er flink naast zou zitten zonder deze theorie.

En de priester, imam of dominee? Wat zal hij antwoorden op de vraag naar de bijdrage van religie aan onze feitelijke kennis? De Aarde blijkt niet zesduizend, maar viermiljard jaar oud. Dat is geen triviaal foutje. Diezelfde Aarde blijkt een onbeduidend bolletje dat om de zon draait in een onbeduidend melkwegstelsel, geen platte schijf in het centrum van het heelal. De relatie tussen feitelijke kennis en religie is ongeveer nul. Maar het grootste deel van het leerplan van scholen bestáát uit feitelijke kennis. Waarom hebben we dan scholen op religieuze basis?

 

Indoctrinatie

‘Aha,’ zal de geestelijke zeggen, ‘religie biedt een moreel richtsnoer en dat moeten we kinderen bijbrengen.’ Ik hoop toch niet dat daarmee wordt bedoeld dat je je zoon moet vermoorden, omdat een stem in je hoofd dat zegt. Om nog maar te zwijgen over het goedkeuren van seks tussen een oude man en een 9-jarig meisje. De recente voortgang op het gebied van mensenrechten en rechtsspraak is niet opvallend duidelijk gekoppeld aan religie.

Scholen kunnen een belangrijke rol spelen om kinderen te leren nadenken over ethische kwesties, maar de absolute moraal van religie is onverdedigbaar en past totaal niet in onze moderne tijd. Dus ook als het morele zaken betreft: waarom scholen met een religieuze basis? Onderwijs voor ieder kind over verschillende levensbeschouwingen, waaronder meerdere religies lijkt mij prima, maar een school gebaseerd op één specifieke religie riekt naar indoctrinatie.

Relatieve vrijheid

Hoe is het dan toch mogelijk dat we in Nederland dit soort scholen hebben en dat hun bestaansrecht zelfs in de grondwet is vastgelegd? Dat is een politieke uitruil geweest in 1917. De religieuze partijen waren tegen vrouwenstemrecht (over moraal gesproken!). Ze wilden dit punt echter wel ruilen voor vrijheid van onderwijs. Tja… wiens vrijheid, denk ik dan. De keuzevrijheid van kinderen wordt juist beperkt als je ze niet alleen thuis maar ook nog eens op school indoctrineert met dezelfde religie. Ik ben blij dat ik werk op een hogeschool die niets doet aan religie: houden zo!