Leefwereld

Posted by on Feb 14, 2013 in Blog Herre Faber | No Comments

Hoe vaak hoor je niet dat het onderwijs moet aansluiten bij de leefwereld van de student? Meestal wordt het gebracht alsof het een briljant nieuw belangrijk idee is. Wat wordt er eigenlijk mee bedoeld?

Zo op het eerste gezicht denk ik: ‘aansluiten bij of bevestigen van wat de student al denkt’. Maar ik mag toch hopen dat ik me daarin vergis. Ze komen om iets nieuws te leren. Daarom moet je juist helemáál niet aansluiten bij hun leefwereld. Studenten hebben allemaal ideeën over de werking van het universum en onze samenleving die niet kloppen. Vakken als statistiek, wiskunde en mechanica zijn juist zeer anti-intuïtief en gaan volledig langs de leefwereld van ieder mens heen. Daarom zijn ze juist zo moeilijk om te leren.

Span een koord precies strak rond de Aarde, de uiteinden sluiten op elkaar aan. Knip er nu een meter tussenuit. Graaf vervolgens een geul, overal even diep, zodat het koord weer past. Hoe diep moet je graven? 0,7 millimeter, 0,5 centimeter of 14 centimeter? Wat denkt u… eerlijk?

Smartphones

Scroll naar beneden als u het antwoord nu al wilt weten, maar geloof me: de intuïtie van de meeste mensen is bar slecht. Maar ook buiten de wiskunde zie je een hoop aantoonbaar verkeerde intuïtie. Bij een slechtnieuwsgesprek hebben de meeste mensen de neiging het slechte nieuws aan het einde te brengen en te verzachten, terwijl je juist met het slechte nieuws moet beginnen en het niet moet bagatelliseren. Het is onze taak, als docenten, om die verkeerde ideeën op te sporen, te vernietigen en te vervangen door de waarheid: weg met de leefwereld van de student!

Of het zou kunnen dat de ‘aansluiten bij de leefwereld’-lobby iets anders bedoelt. Ik heb twee vermoedens. Het kan gaan over ‘aansluiten bij dingen die ze om zich heen zien.’ Als je iemand leert optellen, kun je zeggen: ‘twee Neanderthalers plus twee Neanderthalers is vier Neanderthalers. Maar je kunt het ook brengen als: ‘twee smartphones plus twee smartphones is vier smartphones’. Leuk bedacht, maar zacht gezegd een open deur. En ik denk dat iedere docent uit zichzelf wel probeert om op deze manier aan te sluiten bij de leefwereld van de student. Mijn tweede vermoeden is dat deze lobby bedoelt: ‘aansluiten bij het niveau van de student’. Dus niet beginnen met vermenigvuldigen als ze nog geen optellen hebben gehad. Maar ook dat is zo basaal dat ik niet begrijp wat ‘all the fuss is about’.

Een laatste mogelijkheid is dat ík gewoon niet begrijp wat er wordt bedoeld. Mijn leefwereld is tenslotte ook maar beperkt. Als dat zo is, dan hoor ik het graag.

Oja, het goede antwoord op het aarderaadsel is: 16 centimeter.