Onderzoek aan de Universiteit Maastricht (NUTRIM) in samenwerking met Nucleaire Geneeskunde, MUMC+

De Nederlander die zeer lange tijd in het ijs kan doorbrengen, heeft veel bruin vet. Dat is de reden dat Wim Hof, ook wel bekend als The Iceman, het zo lang kan volhouden. Onderzoekers van de Universiteit Maastricht hebben dat geconcludeerd, nadat Hof in het Academisch Ziekenhuis in Maastricht door de scan was gegaan. Een paar maanden geleden nog bracht The Iceman in New York zijn wereldrecord ijszitten op 1 uur en 52 minuten.

Wat is bruin vet?

Bruin vet komt de laatste jaren steeds meer in het nieuws en er zijn aanwijzingen dat het een rol speelt bij het voorkomen en het behandelen van overgewicht. Maar wat is bruin vet eigenlijk? Bruin vet is een soort vetweefsel dat in plaats van energie op te slaan zoals wit vet, in staat is om energie te verstoken. Hierbij wordt warmte geproduceerd.

De warmte die gegenereerd wordt door het bruine vetweefsel is belangrijk om de lichaamstemperatuur op peil te houden in kleine zoogdieren (bijv. knaagdieren) en ook bij menselijke baby’s. Het werd gedacht dat dit bruine vet niet meer aanwezig zou zijn in volwassenen. Echter, in 2009 is door onderzoek aan de Universiteit van Maastricht aangetoond dat de volwassen mens nog wel degelijk bruin vet heeft en dat dit geactiveerd kan worden door kou [o.a. van Marken Lichtenbelt, 2009]. Uit dat onderzoek bleek ook dat mensen met overgewicht minder tot geen bruin vet meer hebben. Dit wijst op een rol voor bruin vet bij obesitas.

Waarom hebben we het bruin vet gemeten bij Wim hof?

Gezien de ultieme prestaties van Wim onder extreme koude omstandigheden verwachten wij dat bruin vet ook een rol zou kunnen spelen in de handhaving van zijn lichaamstemperatuur. Daarnaast zijn er aanwijzingen in de wetenschappelijke literatuur dat de hoeveelheid bruin vet met de leeftijd afneemt. Zou bruin vet nog een rol spelen bij Wim zijn prestaties in de kou?

Experiment
Om dit te testen is Wim gedurende twee dagen gemeten op de Universiteit van Maastricht. De eerste dag is zijn bruin vet gemeten tijdens een neutrale (kamer) temperatuur en de volgende dag in een koude omgeving (11 graden, in een zwembroek). Tijdens deze metingen werd Wim in een klimaattent gelegd waarin de temperatuur goed gestuurd kon worden. We hebben het volgende gemeten:

•    Bruin vet
•    Warmteproductie tijdens de kou
•    Lichaamstemperaturen
•    Hartslag en bloeddruk
•    Huiddoorbloeding
•    Warmte productie capaciteit van de spier.
•    Lichaamssamenstelling (vet-, vetvrije-, en botmassa)

Resultaten
Tijdens de kou kan het lichaam twee dingen doen: warmte produceren en/of het lichaam afsluiten van de koude omgeving door middel van verminderen van de huiddoorbloeding. De mate van afsluiting bij Wim was vergelijkbaar met jongvolwassenen. Opvallend was dat Wim tijdens de koude veel extra warmte produceert; zelfs méér dan jongvolwassenen (gemiddeld 35% bij Wim t.o.v. 0% tot 20% bij jongvolwassenen). Wim liet zelfs momenten zien waarin hij zijn warmteproductie opschroefde naar meer dan 50% boven normaal.
Was bruin vet verantwoordelijk voor deze enorme warmteproductie tijdens de kou? Uit het onderzoek (PET-CT scan) is bij de thermoneutrale meting geen bruin vet gezien. Echter, in de kou blijkt dat hij net zoveel bruin vet heeft als jonge slanke volwassen mannen, en dat dit bruin vet dus deels aan de extra warmteproductie heeft bijgedragen. Dit is dus een interessante bevinding en is tevens een aanwijzing dat koude training ervoor zorgt dat bruin vet behouden blijft.

Conclusie
We kunnen dus concluderen dat Wim tijdens zijn prestaties in de kou zijn warmte productie enorm kan verhogen en dat bruin vet hier deels aan kan bijdragen. Het andere deel zou mogelijk verklaard kunnen worden door warmteproductie in de spier (zonder te rillen), maar helaas is dit nog niet meetbaar tijdens de koude experimenten. Het interessante aan deze studie is dat je (waarschijnlijk door koude training) op middelbare tot hogere leeftijd nog wel degelijk je bruin vet kan behouden.

Referenties
van Marken Lichtenbelt WD, Vanhommerig JW, Smulders NM, Drossaerts JM, Kemerink GJ, Bouvy ND, Schrauwen P, Teule GJ 2009. Cold activated brown adipose tissue in healthy men. N Engl J Med 360:1500-1508.

Het onderzoeksteam:
Wouter van Marken Lichtenbelt
Maarten Vosselman
Boris Kingma
Guy Vijgen
Team van Nucleaire Geneeskunde
Website: www.thermu.eu

Lange tijd heb ik mij in het groene kamp bevonden, maar sinds kort ben ik wees. Laat er geen misverstand over bestaan. Over een tijdje zijn de fossiele brandstoffen gewoon op en degenen die dat bagatelliseren zijn over het algemeen niet de best geïnformeerde types. Maar ook in het groene kamp is het realisme soms ver te zoeken. Met name als het gaat om besparing. Je kunt toch niet serieus denken dat het isoleren van je gas verwarmde huis of een benzineauto die 1 op 25 rijdt, meer is dan een minuscuul druppeltje op een megagrote oververhitte gloeiende plaat. Stel dat we het als mensheid voor elkaar krijgen om vijftig procent minder energie te verbruiken. Dit is natuurlijk volstrekt onrealistisch, alleen al vanwege de schrikbarende bevolkingsgroei. Maar stel, dan is de olie niet binnen vijftig jaar op, maar na honderd jaar. Zoooh, dat schiet lekker op, maar niet heus.

Erfenis

Maar besparing is zinloos om nog een andere reden, denk ik. Ik hoor het graag in de reacties hieronder als mijn redenering niet klopt. Stel dat ik mijn dak isoleer. In eerste instantie kost dat een hoop energie. De isolatie moet geproduceerd en geplaatst worden en dat is energetisch niet gratis. Gelukkig bereik ik na een paar jaar een “break even point”: de besparing overstijgt de eerder gemaakte energiekosten. Dat valt ongeveer gelijk met het financiële break even point: de geldbesparing overstijgt de investering. Vanaf dat moment heb ik geld over! Wat doe ik daarmee? Uitgeven natuurlijk, aan spullen… die energie kosten om ze te maken. Als ik het niet uitgeef, erven mijn neefje en nichtje het. Geven die het uit aan energieverspillende dingen die ze lollig vinden. Zelfs als ik het bespaarde geld opneem van de bank en het verbrand helpt het nog niet. Daardoor wordt het andere geld dat in omloop is iets meer waard, heb ik begrepen van de economen. En dus kunnen de eigenaren van dat geld meer energieverslindende activiteiten ontwikkelen. Energieverspilling is inherent aan het mens-zijn. Laten we dat nou gewoon accepteren en alle “energie” richten op alternatieve energieopwekking, voordat het te laat is.

Enige tijd geleden ben ik naar een lezing geweest over de ‘generatie Einstein’. Er is ook een boek van, maar naar aanleiding van de lezing raad ik het u niet aan. Kort samengevat: Alle docenten zijn, vergeleken met onze briljante jeugd, trage dinosaurussen die de ontwikkeling van onze kleine ‘masters of social media’ alleen maar vertragen. De spreker vertelde een verhaal over Achmed of Youssef – het was een Arabische naam dus politiek correct – die een vraag had gekregen van zijn leraar. Binnen de kortste keren had hij via zijn vriendjes op MSN het antwoord. Dat had die leraar niet verwacht. Daarom was híj een grote sukkel en behoorde Achmed/Youssef tot de zogenaamde generatie Einstein.

Gemiddeld

De vergelijking tussen deze digitaal gestuurde gemakzucht en het briljante werk van Einstein, waar hij tien jaar lang in bijna complete afzondering aan werkte om het te vervolmaken, laat zien dat enig historisch besef volkomen ontbrak bij de spreker. Maar dit terzijde.

Uiteraard verafschuw ik het onderwijs uit de jeugd van mijn vader. Dat was niet goed. Maar zijn we tegenwoordig niet doorgeslagen? Je moet nu als docent een soort halve circusact opvoeren en vooral ‘aansluiten bij hun belevingswereld’ willen studenten überhaupt overwegen om naar je les te komen. En als klap op de vuurpijl mogen ze ook nog een evaluatie invullen waarin de desbetreffende docent wordt getrakteerd op een cijfer. Het wereldbeeld kan toch flink veranderen in zestig jaar. Mijn evaluaties zijn zeer gemiddeld. De Olive Award zit er niet in, daarentegen is er ook geen enkele reden tot paniek. Maar mochten ze een keer wat slechter uitvallen, dan stel ik mezelf ergens op tussen 1950 en 2011. Ben ik ook eens genuanceerd.

We hebben 40 vestigingen en nagenoeg een landelijke dekking. Onze orthopedisch adviseurs werken samen met voorschrijver en patiënt aan een optimale orthopedische voorziening. In totaal werken er bij Livit Orthopedie B.V. ruim 650 medewerkers. De kernwaarden van Livit zijn:

“Persoonlijk, Betrouwbaar en Vooruitstrevend”.

Vanwege groei en professionalisering in het Oosten van Nederland zijn wij op zoek naar een nieuwe collega die ambitie heeft om leiding te geven en daarnaast het vak van orthopedisch adviseur wil blijven uitoefenen.

Vestigingsmanager en Orthopedisch Adviseur(m/v)

Fulltime (40 uur)

Vestiging – Deventer en Enschede

Functie – In deze afwisselende combi-functie ben je naast orthopedisch adviseur ook werkzaam als vestigingsmanager.

In de functie van:

Vestigingsmanager ben je verantwoordelijk voor:

• De dagelijkse aansturing van een team van 10-15 medewerkers (orthopedisch adviseurs, vestigingsassistenten en verkoopondersteunende medewerkers);

• Het onderhouden van bestaande relaties en het opbouwen van nieuwe relaties met klanten, zorginstellingen en voorschrijvers;
• Het realiseren van de budget doelstellingen, waaronder omzetgroei, bruto marge en productiviteit.

 Orthopedisch Adviseur ben je verantwoordelijk voor:

•  Het zelfstandig aanmeten, passen en afleveren van orthopedische hulpmiddelen op verschillende locaties. Je werkt nauw samen met voorschrijvers in de regio en onderhoudt de contacten met de diverse ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingsinstellingen.

Kortom een veelzijdige functie met een afwisselend takenpakket.

Wij vragen – Voor deze functie zijn wij op zoek naar iemand die zichzelf herkent in onderstaande functie-eisen:

• HBO (paramedisch) werk- en denkniveau, bij voorkeur werkervaring in de branche van orthopedische hulpmiddelen;
• Leidinggevende ervaring is een pré, je hebt een ondernemende instelling;
• Goede mondelinge en schriftelijke uitdrukkingsvaardigheden;
• Je bent sterk resultaatgericht;
• Je herkent je in de kernwaarden van Livit.

Door groei en professionalisering is per direct voor de vestiging Zwolle/Meppel een vacature ontstaan voor een:

(ervaren) ORTHOPEDISCH ADVISEUR SCHOENTECHNIEK - M/V Fulltime

Voor een complete functieomschrijving en meer details van de vacature, zie de vacaturetekst hieronder.

Orthopedisch adviseur schoentechniek (19)

Acquisitie wordt niet op prijs gesteld

We hebben 45 vestigingen en nagenoeg een landelijke dekking. Onze Orthopedisch Adviseurs werken samen met voorschrijver en patiënt aan een optimale orthopedische voorziening. Bij Livit Orthopedie BV zijn ruim 650 medewerkers werkzaam.

De kernwaarden van Livit zijn: “persoonlijk, betrouwbaar, vooruitstrevend”.

Door groei en professionalisering is per direct voor de vestiging Zwolle/Meppel een vacature ontstaan voor een

(Ervaren) ORTHOPEDISCH ADVISEUR PRO- & ORTHESEN - M/V Fulltime

Meer informatie is in de vacaturetekst te vinden, die in de downloads hieronder te vinden is.

Ervaren orthopedisch adviseur pro- en orthesen (30)

Acquisitie wordt niet op prijs gesteld

In een opdracht van de opleiding Bewegingstechnologie is in het kader van Embedded Systems (Elektrotechniek HHS) onderzocht of de Microsoft Kinect kan worden gebruikt voor bewegingsregistraties. De conclusies zijn positief. De Kinect kan gebruikt worden om bewegingen betrouwbaar en nauwkeurig te registreren.

Uit het onderzoek is een programma gekomen om de Kinect uit te lezen, het programma heet BTKinect. Het programma wordt opensource aangeboden en de sourcecode kan door iedereen worden gedownload, bekeken en gecompileerd.

Kijk voor meer informatie, het programma, de installatie-instructies of de sourcecode op: http://www.a1z.nl/software/btkinect.

We moeten profileren van de regering. De commissie Veerman denkt dat specialisatie van hogescholen leidt tot beter onderwijs. Bij ziekenhuizen is dat ook aan de gang. Vroeger deden alle ziekenhuizen heupen én knieën, tegenwoordig opereert het ene ziekenhuis slechts heupen en het andere hospitaal alleen nog maar knieën. Misschien heeft Veerman wel gelijk en wordt het onderwijs beter van profilering. Ik durf het niet te voorspellen.

Wat ik wel met iets meer zekerheid durf te voorspellen is dat die profilering niet op gang gaat komen. Dat heeft te maken met ons rechtse kabinet. Een linkse overheid heeft het makkelijk. Die deinst er niet voor terug om te dicteren welke hogeschool wat gaat doen. Stel dat zowel Leiden als Rotterdam een opleiding Fysiotherapie en Verpleegkunde hebben. Dan dicteert een linkse minister gewoon dat Fysiotherapie in Rotterdam en Verpleegkunde in Leiden worden opgeheven. Het gevolg is dat Rotterdam zich vanzelf profileert met Verpleegkunde en Leiden met Fysiotherapie. Maar Rutte en consorten gruwen natuurlijk van een dergelijke inmenging door de overheid. De oplossing van rechts luidt dus… we laten het aan de instituten zelf over.

Verraders

En dan gebeurt er iets interessants. Inherent aan profilering is het schrappen van de dingen waar je je níét op profileert. Maar dat wil natuurlijk geen enkele hogeschool, ook niet de Haagse. Een voorbeeld. De Haagse Hogeschool is te goeder trouw en offert in de geest van Veerman de opleiding Industrieel Product Ontwerpen op, in de veronderstelling dat Rotterdam Accountancy opheft. Maar stel nou dat Rotterdam een lange neus trekt en Industrieel Product Ontwerpen en Accountancy beide handhaaft. Dan is de Haagse Hogeschool mooi het haasje: een opleiding kwijt, maar geen extra studenten voor Accountancy. Zonder dictaat van de minister creëer je een systeem dat gevoelig is voor “verraders”, Rotterdam in dit hypothetische voorbeeld. Het is dan ook niet verwonderlijk dat in het profileringsplan van de Haagse Hogeschool geen letter staat over het opheffen van opleidingen of andersoortige diensten. Sterker nog, men is zelfs van plan een nieuwe opleiding te starten.

Vermoedelijk wordt door de rechtse implementatie het plan van Veerman zo de nek om gedraaid. Hopelijk heb ik ongelijk.

Spend five minutes on any busy street corner and you’ll spot people using tablets and smartphones in dangerous ways,

whether it’s texting behind the wheel or strolling with their eyes on the screen.

But distracted driving and walking aren’t the only perils lurking behind touchscreen devices such as iPads, iPhones, BlackBerrys, Windows Phones, and Androids. Although not quite as dramatic, other touchscreen-oriented health hazards are even more insidious because most people aren’t even aware that they exist. The potential for injury from using touchscreens will only go up as more people use smartphones and tablets, especially if Microsoft’s Windows 8 effort succeeds in popularizing touchscreen PCs and laptops.

Ergonomic risks are not new to computer users. Laptops and netbooks, whose sales now outnumber desktop computers by more than two to one, pose their own health-related problems. But the rise of the touchscreen means both new kinds of health hazards and more usage in risky scenarios.

After decades of research on machine-human interactions, medical experts have pinpointed three categories of computer-related illnesses, both in traditional PC use and in the new class of touchscreen devices:

• Repeated motion injuries. Commonly known as RSIs, for repetitive stress injuries, these ailments result from recurrent large or small movements that affect joints, muscles, tendons, and nerves. For example, people who frequently use their thumbs to type text messages on cellphones sometimes develop de Quervain syndrome, a painful affliction that involves the tendons that move the thumb. Although the causal link isn’t as well established as in patients who suffer from pain from prolonged desktop keyboard use, there’s little doubt that overzealous texting can cause debilitating pain.
• Diseases caused by unnatural postures and forces. Closely related to RSIs, these disorders occur when people use their bodies in ways that induce physical stress, such as tilting their hands too far inward or outward while tapping or putting force on their wrists while typing. Carpal tunnel syndrome, perhaps the best-known disease in this category, results from pressure on the median nerve in the wrist.
• Eyestrain. Struggling to read computer monitors, either because the characters and images aren’t clear or because the screen is obscured by glare or reflections, may cause problems that range from annoying to incapacitating. Termed “computer vision syndrome” by some ophthalmologists, symptoms include eye pain or redness, blurred or double vision, and headaches.

Many people are also concerned about the radiation emitted by old-style CRT monitors and the cellular radios in smartphones and some tablets, as well as the Wi-Fi radios in various devices. The research here has been contradictory, though the risk is probably low if you follow the manufacturers’ guidelines for safe use.

Thanks to efforts by government agencies, trade associations, and professional groups such as the Human Factors and Ergonomics Society, people who use desktop computers are now more familiar with strategies to reduce risk by choosing equipment wisely and using it properly than they were 10 or 15 years ago. Vendors of computers, accessories, and office furniture routinely plug the ergonomic advantages of their products, and manuals often include advice about how to work with them safely.

Regrettably, awareness about risks hasn’t trickled down to the world of touchscreen devices and notebooks. Here are some of the ways notebooks and mobile devices can hurt you and what you can do to prevent injury.

First up: Notebooks’ health perils
For years, notebook users were forced to trade power for portability. No longer — recent laptops rival desktop rigs in speed and storage. For many people, laptops pull double duty on the road and in offices and homes. Unfortunately, their design limits them ergonomically. Because the display and keyboard are attached to one another, you can’t position them optimally at the same time.

For extended desktop use, an add-on monitor lets you place the keyboard at desktop height, with your elbows bent at a 90-degree angle and the top of the external display at about eye level, as the “Safer computing” video and “Safer computing” slideshow demonstrate. If that’s too expensive, get a stand to elevate the laptop’s built-in monitor, and buy a separate keyboard and pointing device.

Notebooks pose even more problems when you use them in casual settings or at an office’s guest desk or a hotel room’s desk, where it’s harder to find positions that don’t put too much stress on your neck, shoulders, arms, wrists, and hands. If you work on the road a lot, consider carrying a lightweight external keyboard and pointing device, then elevating the laptop with a phone book or other object.

If you insist on using your laptop in bed or while you’re watching television on the couch, avoid the temptation to lie on your side with your head propped up on your arm: That puts stress on your neck and makes it nearly impossible to type or use a keyboard or trackpad in anything resembling a natural position. In bed, sit with your back upright, supported by a firm cushion, place a pillow beneath your knees, and angle the screen to minimize reflections from lights behind you. Even if you take these precautions, don’t use the computer for more than, say, 5 or 10 minutes at a stretch without taking a break. If you have to work for more than a half-hour or so, move to a desk if you can.

Dealing with the new hazards of touchscreen devices
If notebooks tempt people to employ them in awkward ways that promote injury, tablets and smartphones almost guarantee such awkward use because they can be accessed almost anywhere and in any position — most of which involve poor posture.

Your neck and the cervical spine that supports it are highly susceptible to poor posture, which can compress or stretch on the nerves that exit the spinal cord. Resist the temptation to bend your neck forward or backward, and especially avoid turning your head or tilting it to one side or another for prolonged periods. Take frequent breaks, and if you feel any pain, numbness, or tingling, stop what you’re doing immediately and find a more comfortable position.

How to properly position the touchscreen. Unlike laptops, tablets like Apple’s iPad and e-readers like Amazon.com’s Kindle function vertically, horizontally, and anywhere in between. Horizontal use is typically less stressful, especially when the tablet is in a comfortable position for your arms and hands (similar to how you should use a keyboard on a laptop or desktop PC) — though the fact the screen is positioned at or near lap level means you’re likely to bend your neck, which is problematic for your posture.

Touchscreens positioned upright are ergonomically inferior. Like the futuristic computer screen that Tom Cruise’s character used in the 2002 movie “Minority Report,” vertical touchscreens such as in the new breed of Windows 8 PCs expected later this year (and in some current PCs) force you to use the large muscles in your shoulder and arms in ways that promote fatigue. Then-Apple CEO Steve Jobs put it aptly at a press conference in October 2010: “Touch surfaces don’t want to be vertical.” The more perpendicular the screen, the more you have to bend your wrist to type, a posture that anatomists call “dorsiflexion.” That puts more pressure on the median nerve and the other structures in the carpal tunnel in the wrist.

Vertically oriented touchscreen monitors require you to reach forward and lift your arm against gravity, which tires your muscles rapidly. That also happens to some extent when you use a mouse or trackpad while sitting too far away from your desk, but the fix is easy: Move closer.

If both horizontal and vertical positions are problematic, what angle is acceptable? Unlike desktop computer setups, where there are well-established guidelines based on scientific research, recommendations for people who use touchscreens are scarce and sometimes contradictory because they depend on the task you’re doing. For reading, it’s best to place the device so that you can see the entire screen clearly. Generally, that means a steep angle close to perpendicular to your line of sight — in other words, like that of a standard monitor. But for typing and tapping, shallow angles (about 30 degrees) are best.

Avoiding injuries from typing and tapping. The position of your wrist also affects the likelihood of injury from performing multitouch gestures on touchscreens. According to Alan Hedge, director of the Human Factors and Ergonomics Laboratory at Cornell University, the more you dorsiflex your wrist, the greater the chance of injury. But, he adds, most gestures don’t require too much force, so you’re usually safe as long as you don’t bend your wrist excessively or repeat gestures too rapidly.

In theory, the onscreen keyboards on tablets and smartphones pose the same risks of RSIs and related injuries as physical keyboards. Currently, the main unique problem with touchscreen keyboards is their lack of tactile feedback. Unlike mechanical keys, which move and offer resistance, virtual keys don’t react when they’re pressed. As a work-around, manufacturers typically let you turn on audible key clicks, but that’s not always effective, particularly in noisy surroundings. As a result, says Hedge, users strike virtual keys with as much as eight times the force as they tap real ones — and all that force puts strain on your fingers, wrist, and forearm. If you have to type more than a few sentences at a time on a tablet or smartphone, consider using a Bluetooth or other external keyboard.

At the same time, onscreen keyboards confer unique advantages, not just risks, such as the ability to provide alternative layouts that place keys in less stress-inducing positions. Unfortunately, that’s a benefit that vendors haven’t embraced much yet.

Excessive force is sometimes an issue even if you’re not moving your fingers. Holding them rigidly in anticipation of the next tap when you’re taking notes on a tablet or zapping enemies in a game on your smartphone requires so-called isometric tension, which puts stress on muscles and tendons. To appreciate the effect, let your arm hang loosely at your side, with your fingers curved naturally. Now, force your finger to maintain the same position by tightening your muscles and joints. Feel the difference? As with larger muscles, the more relaxed you are, the better.

Avoiding eyestrain when using mobile devices. It seems intuitive that the more your eyes have to work to see what’s on your touchscreen device, the more likely they’ll suffer — just like reading a book in dim light for hours can lead to headaches, eye pain, and other conditions. Although the physical mechanisms behind many of these conditions are surprisingly obscure, the symptoms are no less real.

In broad terms, the risk of eyestrain and similar problems from tablets and smartphones is directly related to three inherent attributes of the display: resolution (the sharpness of the image), contrast (how bright or dark characters and images are compared to the background), and brightness (how much light the display emits). Since the days of dim, low-resolution screens in early PDAs, technology has made substantial strides in all three areas, and sharp, bright displays like the one in Apple’s iPhone and Samsung’s Galaxy smartphones are thankfully commonplace nowadays.

But newer high-resolution screens pose problems of their own. Because they pack more pixels per square inch, they’re capable of displaying ever-smaller fonts. Like the fine print on paper documents, tiny characters can be difficult to read and cause eyestrain, even if you adjust the brightness to a level that’s comfortably balanced with the ambient lighting. Smartphones with touchscreens that support multitouch zooming usually let you selectively magnify text that’s too small, though that gets tiresome when you’re viewing a page on a handheld. Glasses tailored for reading tablet displays may help, especially if your vision has declined because of age (just as many people benefit from wearing “computer glasses” whose prescriptions are tweaked for sustained computer usage).

Environmental factors also play a role in aggravating some visual complaints. Unlike desktop workspaces, where it’s usually not too difficult to find a monitor position that avoids glare from lights, mobile devices are often used in situations where the surroundings are constantly changing. As with laptops, the best you can do is to be aware of what’s around you and avoid reflections. And because dryness contributes to some symptoms, avoid arid settings or ask an eye care professional to recommend lubricating drops.

Where we stand, where we’re going
Health problems from laptops and mobile devices are probably underreported, in part because people don’t know about the risks and may attribute symptoms to other causes. In the 1990s, heightened alertness to computer-related disorders led to a flood of complaints and spawned an industry devoted to helping suffering desktop computer users.

Although it’s unlikely that we’ll see a similar response to health problems caused by mobile devices, vendors are working on solutions like onscreen keyboards with tactile feedback. Eventually, we may even see smarter devices that alert us when we’re using them unsafely. Until then, it pays to be aware of the hazards and take sensible precautions.