Besnijdenis

Posted by on Mrt 28, 2013 in Blog Herre Faber | No Comments

Mensen hebben in de loop der tijd een aantal bizarre rituelen ontwikkeld, zoals het offeren van de medemens bij de Inca’s of het verplicht hanteren van je mes met je rechterhand tijdens het eten. Wat mij frappeert is dat een bloederig ritueel, het wegsnijden van de voorhuid bij jongetjes, het tot de eenentwintigste eeuw heeft gehaald. Wat bezielt ouders om hun kostbaarste bezit, hun bloedeigen kinderen, hieraan bloot te stellen? In Amerika is het antwoord daarop duidelijk: hygiëne. Complete onzin, allang bewezen, maar dan snap je de achtergrond nog enigszins.

Joden en Moslims doen het al veel langer. Ze doen het, zeggen ze, om hun kind ‘op te nemen in de religieuze gemeenschap’. Dit ontlokte aan de Britse bioloog Richard Dawkins de volgende uitspraak: ‘De Bouwer van het Universum heeft erg veel moeite gestopt in het maken van de voorhuid. Vervolgens eist hij om hem er weer af te snijden. Makes sense!’

Sollen

De werkelijke reden heeft, denk ik, iets met groepsdynamica en reputatie te maken. Reputatie binnen een groep is bij de diersoort mens zeer belangrijk. Maar die krijg je alleen als je daarvoor bewijs levert. Een offer, zinvol of niet, is een niet te faken bewijs dat je onzelfzuchtig bereid bent iets voor de groep te doen. In dit geval is het offer een voorhuid en het risico op een fikse infectie. Ouders gebruiken hun kind dus, onbewust, om hun eigen reputatie op te vijzelen. Antropologen hebben overigens vast nog wel meer verklaringen bedacht.

In een moderne samenleving met geschoolde mensen (bijvoorbeeld op de Haagse Hogeschool) past dit primitieve gebruik niet. Recent heeft een Duitse rechtbank geoordeeld dat het recht op zelfbeschikking van kinderen belangrijker is dan het recht van ouders om te sollen met hun kinderen. Anders gezegd: kinderen moeten in deze zaak vanwege de asymmetrische machtsverhouding worden beschermd tegen volwassenen. Opvallende parallel: dit is precies het doorslaggevende argument bij het veroordelen van pedofilie.

Bizarre reflex

Helaas is deze verstandige uitspraak herroepen door het Duitse parlement onder het motto ‘vrijheid van godsdienst’, een bizarre reflex die altijd de kop opsteekt als religie in het geding is. Maar ja, de Duitsers denken er tenminste nog over na. Laten we hopen dat in Nederland deze discussie ook eens breed wordt gevoerd met een andere uitkomst dan bij onze oosterburen. Rituelen OK, maar mishandeling valt niet te tolereren.