Bekering

Posted by on Nov 8, 2012 in Blog Herre Faber | No Comments

Toen Henk Westbroek (‘Is er leven op Pluto?’) nog in de gemeenteraad van Utrecht zat, had hij eens een meningsverschil met een wethouder. Deze legde zijn standpunt uit. Henk was even stil en zei toen: ‘U hebt gelijk!’ Een politieke doodzonde: geef nooit je tegenstander gelijk. Maar míjn hart heeft hij gestolen.

In de wetenschappelijke arena kruisen mensen ook regelmatig de degens. Het leuke hiervan is dat discussies niet verzanden in welles-nietes-woordenspelletjes, maar leiden tot experimenten waarmee bewijs wordt verzameld. Zo blijft het niet bij een mening, maar krijg je een ondubbelzinnig antwoord op de vraag hoe de wereld in elkaar zit. Natuurlijk is de wetenschap niet helemaal vrij van het afvangen van vliegen, maar het bestaan van het Higgs-deeltje wordt bijvoorbeeld aanvaard op basis van metingen, niet meningen. Bekeer je jezelf op basis van bewijs? In de politiek ben je dan een sukkel, in de wetenschap een held!

Ik ben ook bekeerd, zij het tot een vrij esoterisch geloof. Rotatiebewegingen in de schouder worden veroorzaakt door spieren. In de bewegingstechnologie vragen we ons al jaren af hoe de kop van de bovenarm netjes in de kom van het schouderblad blijft zitten. Rekensommetjes tonen namelijk aan dat de ontwrichtende krachten rond dit gewricht, bij normaal gebruik, idioot groot zijn.

Ideologie

Ik was ervan overtuigd dat het uit bindweefsel bestaande gewrichtskapsel ontwrichting voorkwam. Dat bindweefsel gedraagt zich als stug touw en het lijkt het ideale materiaal. Het probleem is dan hoe een gezond schoudergewricht soepel ruim negentig graden rondom drie verschillende assen kan roteren. Het ‘touw’ zou de bewegingen veel te snel beperken. Bij een knie heb je dat probleem niet, omdat deze niet om drie, maar twee assen beweegt. Ik was er, vanuit de ideologie dat alle gewrichten op dezelfde manier werken, echter van overtuigd dat daar wel een oplossing voor zou bestaan.

Meer theorieën

Maar er zijn meer theorieën die verklaren waarom de boel netjes op z’n plek blijft. Metingen laten zien dat bij een half geheven schouder, zonder actieve spieren, de schouderkop heel gemakkelijk heen en weer kan worden bewogen door externe krachten, zoals een as in een te groot gat. Dit duidt erop dat het gewrichtskapsel zodanig ruim is aangelegd dat het wel grote hoekuitslagen toelaat, maar tegelijkertijd het gewricht niet kan beschermen tegen zijwaartse translatiebewegingen. Daarnaast is er een schoudermodel gepubliceerd zonder gewrichtskapsel, maar met zeer realistische spieren. Deze modelspieren bleken in staat om de schouder altijd te stabiliseren. Na enkele huilbuien (neehoor!) heb ik geconcludeerd dat ik het lang verkeerd heb gezien. Sukkel? Held? Misschien ben ik wel gewoon menselijk.